Lahti – Zielona Stolica Europy 2021

Lahti do tej pory kojarzyło nam się głównie ze skokami narciarskimi i zwycięstwami naszych skoczków w mistrzostwach świata. Co więksi fani fińskiego metalu być może wiedzą, że z tego miasta pochodzi też zespół Korpiklaani. Teraz jednak okazuje się, że warto na Lahti zwrócić uwagę z jeszcze jednego powodu – miasto zdobyło bowiem tytuł Zielonej Stolicy Europy na rok 2021. Co to oznacza i dlaczego akurat Lahti?

Źródło: lahti.fi

Zielona Stolica Europy to tytuł i nagroda przyznawane corocznie od 2010 r. przez Komisję Europejską w drodze konkursu – zwycięzcą może zostać miasto powyżej 100 000 mieszkańców, które wykaże się pod względem zrównoważonego rozwoju, ochrony środowiska i promowania ekologii. Pod uwagę brane są między innymi jakość powietrza, wody i ziemi czy dostęp mieszkańców do natury, ale także innowacyjność rozwiązań i adaptacja do zmieniającego się klimatu. Powoli klaruje się nam więc, dlaczego dobrym pretendentem do takiego tytułu może być fińskie miasto – mowa wszak o kraju, który ekologię ma zapisaną w konstytucji. Z drugiej jednak strony nikt nie jest idealny – nie możemy się już na przykład dziwić, że na ten prestiżowy tytuł nie zasłużyły sobie dotychczas Helsinki.

Wróćmy jednak do Lahti i przyjrzyjmy się bliżej pierwszej fińskiej Zielonej Stolicy Europy. Miasto zostało założone na przełomie XIX i XX wieku wraz ze zbudowaniem linii kolejowej do Petersburga. Jego największy rozwój przypada jednak na lata tuż przed i po II wojnie światowej – nastąpił wtedy gwałtowny wzrost ludności i industrializacja. Miało to oczywiście spodziewane negatywne efekty – w latach 70. Lahti było jednym z najbrudniejszych miast Finlandii a należące do miasta jezioro Vesijärvi jednym z jej najbardziej zanieczyszczonych jezior. Heikki Mäkinen, dyrektor programowy Lake Vesijärvi Foundation opowiada, że w tamtych czasach zbiornik „kompletnie nie nadawał się do żadnego użytku, ani do wędkowania, ani do pływania, ani nawet do żeglugi (…) jezioro było pełne nie tylko niebiesko-zielonych alg, ale też pływających fekaliów, kondomów i innych śmieci”. Jak więc Lahti przeszło z takiego stanu do Zielonej Stolicy?

Zaczęto, a jakże, od oczyszczania jeziora – i to już w 1976 roku. Od 1987 manipulowano też ilością i różnorodnością wodnej fauny i flory, co w końcu zaczęło przynosić efekty. Lokalni naukowcy oceniają, że jezioro nie jest jeszcze w stanie sprzed założenia miasta, ale być może osiągnęło już stan podobny do tego sprzed stu lat. W każdym razie można bezpiecznie jeść złowione w nim ryby i cieszyć się kąpielą, z czego mieszkańcy oczywiście chętnie korzystają. Na poprawieniu kondycji Vesijärvi się jednak nie skończyło. Już w latach 90. w mieście wprowadzono nowoczesny program zarządzania odpadami, oparty na sortowaniu, recyklingu i produkcji energii z odpadów – a w tym momencie w Lahti marnuje się tylko 3% śmieci. W 2019 roku otwarto bioenergetyczną elektrownię Kymijärvi III i miasto zupełnie zrezygnowało z palenia węglem. Lokalny klub hokejowy Lahti Pelicans i miejska orkiestra symfoniczna mają ambicje zostać pierwszymi na świecie neutralnymi węglowo organizacjami w swoich kategoriach. W zeszłym roku zaś w Lahti testowano specjalną aplikację mającą motywować mieszkańców do redukowania własnego śladu węglowego. Każdy użytkownik dostawał własny tygodniowy węglowy budżet obliczany na podstawie różnych czynników, takich jak wielkość rodziny czy długość dojazdu do pracy. Później aplikacja obliczała dystans pokonany na pieszo, rowerem, autobusem czy samochodem. Jeśli w całym tygodniu użytkownik zmieścił się w swoim limicie, chociażby wybierając bardziej ekologiczne środki transportu, mógł on za to dostać nagrody, na przykład wejściówki na basen czy zestaw do naprawy roweru. Aplikacja jest nadal w fazie testowej, ale związane z nią nadzieje są spore.

Sala koncertowa Sibeliustalo
Siedziba Orkiestry Symfonicznej z Lahti, SIbeliustalo. Źródło: visitfinland.com

Lahti nie zamierza spoczywać na laurach po zdobyciu tytułu Zielonej Stolicy Europy i zapowiada, że stanie się całkowicie neutralne węglowo do 2025 roku – 10 lat przed celem ustanowionym przez rząd dla Finlandii, i 25 lat przed docelową datą Unii Europejskiej. A kiedy, pytacie, taka nowoczesność w Polsce? Cóż, do konkursu o miano Zielonej Stolicy Europy 2023 (2022 w zeszłym roku wygrało francuskie Grenoble) stanęły cztery polskie miasta – Rzeszów, Kraków, Gdańsk i Warszawa. Trudno powiedzieć, jakie mamy szanse, ale dobrze wiedzieć, że przynajmniej ktoś się stara. Tymczasem pozostaje nam się cieszyć sukcesami Finlandii.

Źródła:
ec.europa.eu: 1, 2, 3
greenlahti.fi
euronews.com
um.warszawa.pl

Źródło zdjęcia w nagłówku: visitfinland.com

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s